اشاره: "سلسو آموريم"، وزير امور خارجه جمهوري فدراتيو برزيل، در ساعات پاياني روز گذشته در گفت‌وگوي اختصاصي با خبرنگار فارس به تشريح اهداف سفر پيش‌روي "لوئيس ايناسيو لولا دا سيلوا"، رئيس‌جمهور برزيل به ايران پرداخت.
 وزير امور خارجه برزيل كه طي برنامه‌اي دو روزه و به منظور هماهنگ كردن مقدمات سفر رئيس‌جمهور اين كشور به تهران سفر كرده است در آغاز مصاحبه اعلام كرد كه آقاي لولا داسيلوا بعدازظهر روز 15 مي (25 ارديبهشت) وارد ايران مي‌شود و بعد از پايان برنامه‌هايش، در اواخر روز 17 مي (27 ارديبهشت) از ايران مراجعت خواهد كرد. 
آموريم در اين گفت‌وگو كه در محل رزيدانس سفير برزيل در تهران انجام شد، بر "اصولي" بودن موضع كشورش در حمايت از ايران براي استفاده از انرژي صلح‌آميز هسته‌اي تاكيد كرد.
 وزير امور خارجه دهمين قدرت اقتصادي دنيا همچنين در دفعات متعدد اعلام كرد كه كشورش با سياست گسترش تحريم‌ها عليه تهران مخالف است و تصريح كرد سياست تحريم كاري از پيش نخواهد برد.
در ادامه متن نسبتا كامل گفت‌وگو با "سلسو آموريم" مي‌آيد./

 اهداف و محورهاي اصلي سفر آقاي رئيس‌جمهور لولا داسيلوا در ايران چيست؟

سلسو آموريم: ما روابط تجاري رو به گسترشي با ايران داريم. آقاي "احمدي‌نژاد" در سفر خود به برزيل يك هيات بزرگ تجاري را با خود به بزريل آورد. اين هيات مذاكراتي تجاري با طرف‌هاي برزيلي داشت. حدود 10 روز پيش نيز هيات تجاري بزرگي به رياست "ميگل ژرژ" وزير توسعه، صنعت و تجارت خارجي برزيل براي مذاكره با طرف‌هاي ايراني وارد ايران شد. ما در اين سفر اين مذاكرات را به نتيجه خواهيم رساند.

آيا رئيس‌جمهور محترم برزيل با پيشنهاد مشخصي در خصوص مسئله هسته‌اي ايران به تهران سفر مي‌كند؟

سلسو آموريم: بگذاريد اول چيز ديگري بگويم. گذشته از تجارت دو جانبه بين دو كشور، ما در بهترين سال‌ها حدود 2 ميليارد دلار با يكديگر تجارت داشته‌ايم. ما به راحتي مي‌توانيم سطح اين تجارت را به 8 يا 10 ميليارد دلار برسانيم. بنابراين اين يكي از اهداف ماست. همچنين در خيلي از موارد، ايران و برزيل موضع مشابهي داشته‌اند. ما از موضع مشابهي در مورد خلع سلاح دفاع مي‌كنيم. ايران در گذشته، به عنوان مثال، نقش مهمي در موضوع محيط زيست داشته است. بنابراين موضوعات زيادي براي مذاكرات وجود دارد. ما هر دو كشورهاي در حال توسعه هستيم، بنابراين مسائل بسياري است كه من مي‌توانم درباره آن صحبت كنم.
 البته موضوع هسته‌اي بسيار مهم است. وقتي كه رئيس‌جمهور احمدي‌نژاد به برزيل آمد، مسئله هسته‌اي موضوع گفت‌وگوي بسيار طولاني بين دو رئيس‌جمهور بود. بعد از آن، من شخصاً به ايران آمدم و در اصفهان با رئيس‌جمهور احمدي‌نژاد صحبت كردم. چند بار هم با وزير خارجه "متكي" صحبت كردم؛ حتي با تلفن در مورد اين موضوع صحبت كرديم. بنابراين بسيار طبيعي است كه در اين سفر نيز اين مسئله موضوع صحبت دو رئيس‌جمهور قرار گيرد.

دولت ايالات متحده آمريكا به همراه برخي كشورهاي ديگر در تلاشند كه طي هفته‌هاي آتي مسئله تشديد تحريم‌ها عليه ايران را در شوراي امنيت به راي بگذارند، موضع دولت برزيل در اين خصوص چگونه خواهد بود؟

سلسو آموريم: خب، من قبل از لحظه‌ رأي‌گيري نخواهم گفت كه رأي ما چه خواهد بود، ولي ما داريم كارهايي انجام مي‌دهيم. ‌بايد بگويم ما فعاليت‌هايي را به همراه تركيه داريم انجام مي‌دهيم. با آنها چندين بار صحبت كرده‌ايم. رئيس‌جمهور لولا با نخست‌وزير "اردوغان" در حاشيه كنفرانس امنيت هسته‌اي واشنگتن ملاقات و گفت‌وگو كرد. وزير خارجه تركيه به برزيل آمد و من هم به آنجا رفتم و اكنون دارم از آنجا مي‌آيم. اردوغان نيز در عرض 3 هفته آينده قرار است به برزيل بيايد. بنابراين، ما داريم سعي مي‌كنيم راهي بيابيم كه لزوم تحريم را از بين ببرد. (كه تحريم ضرورتي نداشته باشد) 
ما، به طور كلي معتقديم كه تحريم كاري از پيش نخواهد برد و طبيعتاً به فقيرترين مردم صدمه مي‌رساند، و به رسيدن راه‌حل صلح‌آميز براي مسئله كمكي نخواهد كرد. ولي ما چگونه رأي خواهيم داد، من آنرا مي‌‌گذارم تا لحظه‌اي كه مي‌خواهيم رأي بدهيم. چون بسيار مهم است كه ما انعطاف از دو طرف را مشاهده كنيم. مي‌دانيد كه اين مسئله بر سر اين نيست كه حق با كيست و حق با چه كسي نيست و يا چه چيزي عادلانه است و چه چيزي عادلانه نيست. بايد ببينيم چه چيزي مناسب و شايسته‌اي و قابل انجام است و به طريقي مثبت چه كاري مي‌توان كرد.

سوال بعدي من در خصوص جنس حمايت برزيل از حقوق هسته‌اي ايران است. تمايل دارم بدانم كه آيا حمايتي كه برزيل از حق ايران براي استفاده صلح‌آميز از انرژي هسته‌اي مي‌كند مشابه همان حمايتي است كه چين و روسيه از ما مي‌كنند؟ آيا موضع شما اصولي است يا مانند روسيه و چين قابل معامله است؟ يعني ‌صرفاً بر مبناي منافع اقتصادي است يا مسائل ديگري هم وجود دارد؟

سلسو آموريم: ما دوست نداريم موضع خود را با موضع كشورهاي ديگر مقايسه كنيم، چون هر كشوري دلايل خاص خود را براي كاري كه مي‌كند دارد. البته موضع ما "موضعي اصولي" است، و اين مهم است كه از حق ايران نسبت به داشتن برنامه صلح‌آميز هسته‌اي حمايت كنيم. ولي اين هم مهم است كه ايران نيز ضمانت و اطمينان كافي به جامعه بين‌المللي بدهد؛ منجمله كساني كه شك دارند كه برنامه ايران فقط به مقاصد صلح‌آميز اختصاص دارد. ما هيچ دليلي نداريم كه معتقد باشيم ايران مقاصد صلح‌آميز ندارد. ولي ما معتقد به جهان گسترده و وسيع ‌هستيم. ممكن است كسان ديگري باشند كه نسبت به مقاصد ايران شك داشته باشند و من فكر مي‌كنم مهم است ايران بهترين گفت‌وگوي ممكن را با آژانس بين‌المللي انرژي اتمي (IAEA) داشته باشد.
 گفت‌وگويي عميق‌تر، برخي از اوقات بايد به ماوراء موضوع برويم، بيشتر از آنچه كه ملزم به آن هستيم، تا ترس آنها را از بين ببريم و آنها را مطمئن سازيم كه برنامه شما فقط براي مقاصد صلح‌آميز است. اين براي شما و ديگر كشورهاي بسيار مهم است كه برنامه صلح‌آميز هسته‌‌اي بتواند حفظ شود.

در اين خصوص مي‌خواهم اضافه كنم كه فكر نمي‌كنيد اگر آمريكا موفق شود در مسير استفاده صلح‌‌آميز ايران از انرژي هسته‌اي ممانعت ايجاد كند، ‌اين مساله به روندي در جامعه بين‌المللي تبديل شود كه ساير كشورهاي دنيا از جمله برزيل نتوانند برنامه‌ صلح‌آميز هسته‌اي خودشان را توسعه دهند؟

سلسو آموريم: خب، ما كاري كه داريم انجام مي‌دهيم به دلايل خودخواهانه نيست. من از اين اصل دفاع مي‌كنم كه هر كشوري حق داشته باشد برنامه انرژي صلح‌آميز هسته‌اي داشته باشد. ولي البته اين بسيار مهم است كه هر كشوري بتواند در خصوص تمام ترديدهايي كه درباره اين برنامه وجود دارد پاسخ و توضيح دهد. من نمي‌گويم كه هميشه اين كار ساده‌اي است، ولي فكر مي‌كنم كه اين كار بايد به بهترين نحو ممكن انجام شود. ما به اين نحو عمل مي‌كنيم و فكر مي‌كنم كه ايران نيز بايد به اين نحو عمل كند. ولي دوباره مي‌گويم كه ما از تحريم حمايت نمي‌كنيم. چون تحريم حاصلي ندارد. بنابراين همين است كه ما بسيار علاقه داريم كه راه‌حلي بيابيم كه بر اساس مذاكره باشد.

اجازه بفرماييد به برنامه سفر رئيس‌جمهور لولا برگرديم. برخي معتقدند كه رئيس‌جمهور برزيل براي لغو سفرش به تهران تحت فشار قرار دارد. آيا اين درست است؟ دليل برخي كشورها براي فشار به دولت برزيل به منظور لغو سفر رئيس‌جمهور اين كشور به ايران چيست؟

سلسو آموريم: خوشبختانه برزيل زير اين نوع فشارها خم نخواهد شد. ما در سياست امور خارجي خود بسيار مستقل هستيم. ما به حقوق خود اعتقاد داريم و فكر مي‌كنم كه به منافع خود اعتقاد داريم و ساير كشورها نيز اين را مي‌دانند. وقتي كه اين كشورها با ما گفت‌وگو مي‌كنند اولين چيزي كه مي‌گويند اين است كه ما به موضع شما احترام مي‌گذاريم. بعد موضع خود و استدلال خود را مطرح مي‌كنند. بنابراين هيچ فشاري از هيچ نوع، از هر جانبي كه بخواهد باشد، براي اينكه لولا به ايران نيايد، وجود ندارد. كساني هستند كه انتقاد مي‌كنند، حتي در داخل برزيل، شما مي‌دانيد كه ما تيم فوتبال بسيار خوبي داريم و برخي وقت‌ها مي‌گوييد كه مربي مهاجم اشتباهي را انتخاب كرده است، اين مورد جذابي است، ولي هيچ فشاري وجود ندارد. و حتي اگر فشاري وجود داشت، هيچ تأثيري بر ما نداشت.

اخيرا كشور ما از سوي برنده امسال جايزه صلح نوبل، تهديد اتمي شده است. تمايل دارم نظر شما را در خصوص تهديد اخير آقاي اوباما بدانم.

سلسو آموريم: او ايران با بمب اتمي تهديد كرد؟

بله.

سلسو آموريم: من فكر مي‌كنم كه اين يك اظهارنظر (تئوريك) بوده است.

وقتي كه استراتژي نظامي جديد خود را اعلام مي‌كرد گفت كه ما به طور غافلگيرانه به كشورهايي كه بمب اتمي دارند حمله مي‌كنيم و اين شامل كشور ايران مي‌شود.

سلسو آموريم: خب، اين من نبودم كه جايزه صلح نوبل به او دادم. بنابراين من خبري ندارم كه در اين باره بگويم. من فكر مي‌كنم كه اين مردم آمريكا هستند كه بايد براي انتخاب يك سياه‌پوست به نام "باراك حسين اوباما"، رئيس‌جمهور ايالات متحده آمريكا، جايزه نوبل بگيرند. ولي اين يك موضوع ديگر است. 
نه، اين بر عهده من نيست كه از آنچه اوباما گفت و يا نگفت دفاع كنم. ولي من فكر مي‌كنم اين در مضمون ديگري گفته شده است. او تهديد مستقيم نمي‌كرد. من فكر مي‌كنم آنچه كه او مي‌گفت اين بود كه به طور ضمني اين گفته است. ممكن است فحوايي بوده باشد. او اطمينان ‌خاطر نسبت به عدم انجام اين كار مي‌داد. او اطمينان مي‌داد كه هرگز به كشوري حمله نمي‌كند كه بمب اتمي ندارد، و سپس او گفت كه ولي من كشورهايي كه به NPT احترام نمي‌گذارند، مانند كره شمالي و ايران را، شامل اين برنامه نمي‌كنم.
 اين نظر اوست، نظر من نيست. بنابراين اين طور نبود كه او ايران را تهديد مي‌كرد. ولي او ايران را مشمول اطمينان دادن به عدم حمله نكرد. او مقداري ابهام در اين مورد باقي گذارد. احتمالاً او اين كار را براي مقاصد سياسي داخلي انجام داد. ولي من فكر مي‌كنم كه موافقتنامه‌اي كه در روي ميز قرار دارد چنانچه بتواند مورد گفت‌وگو قرار گيرد و در نهايت امضا شود، اين مسئله ناپديد خواهد شد. اين موضوعي است كه ما مدتي براي آن سرگرم فعاليت بوده‌ايم.

به عنوان آخرين سوال، با توجه به گسترش رابطه ايران با كشورهاي آمريكاي لاتين در سال‌هاي اخير، چشمي‌انداز روابط مذكور را چگونه مي‌بينيد؟

سلسو آموريم: خب، من فكر مي‌كنم كه بسيار عالي است. من آينده اين روابط را بسيار مثبت مي‌بينم. ولي بسيار مهم است كه بدانيم كه كشورهاي متفاوتي، حدوداً‌ 30 كشور مختلف در آمريكاي لاتين وجود دارد. اين كشورها با هم بسيار تفاوت دارند، و كاري كه با يكي از آنها مي‌كنيد بسيار متفاوت از كاري است كه مي‌توانيد با ديگر كشورها بكنيد. به عنوان مثال، برزيل سومين توليد كننده بزرگ هواپيما است، فقط پس از آمريكا و اروپا جمعاً و كمي بالاي كانادا قرار داريم. بنابراين، ما سومين توليدكننده بزرگ هواپيما هستيم. ما يكي از بزرگترين استفاده‌كننده‌ها از تلفن همراه هستيم. ساير بخش‌هاي آمريكاي لاتين هنوز بسيار بافت روستايي و نياز به توسعه صنعتي دارند. بنابراين اگر من بتوانم انرژي به ايران بدهم، آن اين است كه به رابطه خود با آمريكاي لايتن ادامه دهيد و آن را پيش ببريد. ولي به خاطر داشته باشيد كه كشورهايي كه با آنها سر و كار داريد بسيار با يكديگر تفاوت دارند. آنها از لحاظ اقتصادي، اجتماعي و از لحاظ سياسي با يكديگر تفاوت دارند.

آيا شما پيشنهاد مي‌كنيد تنها با كشورهاي صنعتي مانند برزيل رابطه داشته باشيم؟

سلسو آموريم: نه نه، من ابداً چنين پيشنهادي ندارم، شما مي‌توانيد با همه آنها رابطه داشته باشيد. ولي بايد اين تفاوت‌ها را در نظر بگيرد.

آقاي وزير! از وقتي كه در اختيار من قرار داديد بسيار سپاسگذارم.

سلسو آموريم: من هم از شما به خاطر اين گفت‌وگو تشكر مي‌كنم.

گفت‌وگو توسط: امير تفرشي
انتهاي پيام/ب